*HAYATIN KAYNAĞI SU…… DEVAMI SU………

İnsanoğlu ilk yaşam devirlerinden bugüne kadar su ile devamlı ilgilenmiş, sudan değişik şekillerde yararlanmıştır. Yeryüzündeki bir çok kentler su kenarlarında kurulmuş, bir çok medeniyetler suyun verdiği nimetler ile gelişmiştir. Günümüzde suların çeşitli nedenlerle kirlenmesinden dolayı 21. asırda insanlığın en çok üzerinde duracağı konuların başında yine su gelecektir. Bu nedenle Birleşmiş Milletlerin çevre araştırmalarının odak noktasını su oluşturmaktadır.

Dünyamızın evrendeki önemi milyarlarca seneden beri su ihtiva etmesi ve canlılar alemini bünyesinde barındırmasından kaynaklanmaktadır. Yapılan uzun araştırmalar sonucu, en küçük canlı birimi olan hücrenin yaşam süresinin, içerdiği su potansiyeli ile belirlendiği saptanmıştır. “Su hayattır” atasözü ile de ifade edildiği gibi su canlılığın simgesidir...

 Ülkemizin iç sularından çeşitli amaçlarla yararlanmak üzere özellikle 1950 yılından sonra bir çok su kanalı ve baraj inşaatları yapılmış, su ürünleri potansiyelini arttırmak için balıklandırma faaliyetlerine girişilmiştir. İnsanoğlunun doğal kaynaklardan en verimli şekilde yararlanabilmesi, şüphesiz doğayı ve su kaynaklarını iyi tanıması ve kirletmeden, dengeli bir şekilde kullanması ile mümkün olabilir.

Su ürünleri ve özellikle balık, insan beslenmesinde önemli bir gıda maddesidir. İçerdiği bol miktardaki protein nedeniyle gelişme çağındaki çocukların, kolesterolü az olması nedeniyle de yaşlıların beslenmesinde önemli bir yere sahiptir.

Gerek ilimiz, gerekse ülkemiz büyük bir iç su potansiyeline sahip olmasına rağmen , maalesef bu potansiyele paralel, su ürünleri üretimi olduğu söylenemez. Bununda en önemli sebebi, bilinçsiz ve aşırı avlanmadır. Bu durum ise mevcut balık stoklarını olumsuz yönde etkilemektedir.

Anlatılan bu durumu düzenlemek üzere çıkarılan ve her türlü su ürünleri avcılığını düzene sokmak, su ürünleri stoklarını korumak ve bu kaynaklarımızdan optimum olarak yararlanmak üzere, ayrıca ekonomik su ürünleri türlerinin geliştirilmesi, su kirliliğinin önlenmesi ve su ürünleri plan hedeflerine uygun gelişmesini sağlamak amacıyla, Bakanlığımızca bir takım yasak, sınırlama ve yükümlülükler getiren sirkülerler, iki yılda bir yayınlanmaktadır. Bu sirküler hükümlerine göre de, İl Müdürlüğümüz gerekli kontrol ve denetimlerini mutad olarak yapmaktadır.

*KONTROL ŞUBE MÜDÜRLÜĞÜ FAALİYETLERİ OLARAK

SU ÜRÜNLERİ KONTROL ÇALIŞMALARIMIZDAN BAZILARI….

         Kontrol Şube Müdürlüğümüzce 1380 sayılı Su Ürünleri Kanunu’nun verdiği yetkiye dayanarak aşağıda belirtilen çalışmalar yapılmaktadır.

1-Baraj göllerinin av yasakları açısından kontrolü ve amaç dışı balık avcılığını önleme çalışmaları,

2-Ticari ve amatör balıkçı ruhsatlarının düzenlenmesi,

3-Kum ve çakıl ocaklarının su ürünleri kanunu açısından kontrolleri,

4-Alabalık üretim işletmelerinin denetimi ve Rezidü (ilaç kalıntısı) amaçlı numune alımı,

5-Balık hali kontrolü ve su ürünleri menşe belgesi düzenlenmesi,

6-ÇED ve OSB yer seçimi çalışmalarında su ürünleri kanunu açısından görüş bildirilmesi,

7-Su kirliliği kontrolü çalışmaları

a)Fabrika atık su denetimi

b)İçme ve Kullanma amaçlı su kaynaklarında nitrat denetimi

c) Alıcı ortamlarda fiziko-kimyasal su parametreleri ölçümleri( ph, sıcaklık, çözünmüş oksijen vd.)

*AMAÇ DIŞI BALIK AVCILIĞININ (KAÇAK BALIK AVCILIĞI) ÖNLENMESİ ÇALIŞMALARI

             Şube Müdürlüğümüzce, İlimiz sınırları içerisinde  bulunan ve toplam 28 adet olan su kaynağında (doğal göl, gölet, baraj gölü ve akarsu), 1380 sayılı Su Ürünleri Kanunu’nun 31. maddesi gereğince AMAÇ DIŞI BALIK AVCILIĞINI (KAÇAK BALIK AVCILIĞI) önlemek üzere kontrol ve denetim çalışmaları yapılmaktadır. Bu su kaynaklarında yüksek oranda avlanan ve ticari önemi olan başlıca su ürünleri türleri ise;

-Yayın balığı(Silurus glanis),

-Sazan balığı (Cyprinus carpio),

-Tatlı su kefali (Leuciscus cephalus),

-Siraz  balığı (Capoeta capoeta)  ve

-Gümüş balığı (Alburnus orontis)’ dir.

            Bakanlığımızca hazırlanan ve iki yıllık periyotla yayınlanan ve 01 Eylül 2004 ile 31 Ağustos 2006 avlanma dönemini kapsayan 35/1 no.lu Ticari Su Ürünleri Sirkülerine göre Akdeniz bölgesinde yer alan ilimizde; balık avcılığına açık olan Aslantaş, Menzelet, Sır ve Kartalkaya baraj göllerinde 15 Mart – 15 Haziran tarihleri arasında su ürünleri avcılığı yapılması, sazangillerin üreme dönemleri olması nedeniyle yasaklanmıştır.

            Berke barajında ise henüz kiralama olmadığı için avcılık yıl boyunca yasaklanmıştır.

           Bu amaç doğrultusunda Şube Müdürlüğümüzce yasağın sürdüğü tarihlerde “Su ürünleri kontrol” teknemizle birlikte sıkı denetim ve kontrollerimiz olmaktadır.

            İl Müdürlüğümüz Kontrol Şubemizin  “su ürünleri kontrol ekibi” başta Kontrol Şube Müdürü olmak üzere, bir Su Ürünleri Yüksek Mühendisi, bir Kimyager, bir kaptan bir motorcu ile gerekli olduğu zaman da diğer personellerden yardım almak suretiyle çalışmalarını sürdürmektedir. Gece ve gündüz olmak üzere daima balıkçılarımızın hizmetinde olmak amacıyla ekibimiz özveri ile çalışma yürütmektedir.

           Bilindiği üzere Ticari balıkçı ruhsatı olmadan baraj göllerinde avcılık yapmak yasaklanmıştır. Ticari balıkçı ruhsatı almak için İl Müdürlüğümüze müracaat edilmesi gerekmektedir.

*TİCARİ BALIKÇI RUHSATI ALABİLMEK İÇİN GEREKLİ EVRAKLAR

1- Balıkçı kooperatifine üye olduğunu gösterir belge

2- N.Cüzdanı örneği

3- İkametgah

4- Sağlık raporu (tek tabip)

5- Dilekçe

6- Resim

*AMATÖR BALIKÇI RUHSATI ALABİLMEK İÇİN GEREKLİ EVRAKLAR

            Amatör olarak sportif amaçlı balık avcılığı yapmak isteyen vatandaşlarımıza da istekleri halinde amatör balıkçı belgesi verilmektedir.

1- N.Cüzdanı örneği

2- Dilekçe

3- Resim

*BARAJ GÖLLERİMİZ

1-SIR BARAJ GÖLÜ

     Sır  baraj gölü:4750 hektar yüzey alanına sahip olan göl,  1120  hm3 (hektometreküp) su hacmi vardır.

İlimiz sınırları içerisinde büyüklü-küçüklü 28 adet değişik büyüklük ve evsafta su kaynağı mevcut olup, bunların bir kısmı baraj gölü şeklindedir(sır, menzelet, vs.), bir kısmı ise akarsu şeklindedir(ceyhan, hurman, fırnız vs.). Ancak evsel ve endüstriyel kullanımlar sonucu en fazla kirlenmeyle karşı karşıya kalan Sır baraj gölümüzdür. Aynı zamanda balıkçılık açısından verimi hayli yüksek olan da sır baraj gölümüzdür.

Sır baraj gölü, ilimiz sınırları içerisinde bulunan ve 4750 hektar göl alanına sahip olan önemli bir su kaynağımızdır. Göl çevresinde başta, Kahramanmaraş merkez olmak üzere, büyüklü, küçüklü bir çok yerleşim birimi ve göl yakınında bulunan sanayi kuruluşları yer almaktadır.

Bu önemli tatlı su kaynağı gerek evsel, gerekse endüstriyel atıklarla gün geçtikçe daha fazla kirletilmektedir.

Sır baraj gölünün çevresini Kahramanmaraş-Merkez ve köyleri; Avşarlı, Kavlaklı, Hasancıklı, Köseli, Cüceli, Kızıldamlar, Kızılseki, Küçük Sır köyleri ve Döngele Kasabası oluşturmaktadır. Baraj gölü hayli büyükçe yüzey alanı ile oldukça önemli bir tatlı su kütlesi olmasının yanında, içinde barındırdığı bitkisel ve hayvansal canlıları ile, sulama suyu kullanımı ile, tarımsal ve diğer kullanımları ile bir çok işlevi bir arada barındıran önemli bir tatlı su kaynağı yani sulak alan ekosistemidir. 

Baraj gölü içerisinde başlıca balıklardan Capoeta sp. (Siraz balığı), Cyprinus carpio (Sazan balığı), Barbus sp. (bıyıklı balık), Silurus glanis  (yayın balığı), Anguilla anguilla (yılan balığı) olmak üzere bir çok balık ve diğer canlı türü yaşamını sürdürmektedir.

Baraj gölü bu haliyle bile olsa yıllar itibariyle kendi içerisinde bir ekolojik dengeye kavuşmuş durumdadır.

Sır baraj gölü ile ilgili bilimsel çalışma oldukça az olmasına karşın, yapılan araştırmalara bakıldığında, göldeki su ürünleri kaynaklarının giderek daha kötüye gittiği görülebilir. Ayrıca kirlenmeyle karşı karşıya oluşu, gölü kullanan canlılar arası ilişkilerin bozuk olması da ayrı bir problemdir.

Yukarıda belirtilen nedenlerden dolayı Sır baraj gölünde sürdürülebilir bir sulak alan yönetim planının gerekli olduğu artık zorunluluk haline gelmiştir

Sır baraj gölünün jeolojik ve hidrolojik karakterinden biyolojik ve ekolojik durumuna, kirlilik kaynakları ve yüklerinin göle verdiği etkilerden gölün çeşitli kullanımları ve bu kullanımlardan kaynaklanan çeşitli yüklerin göl balıkçılığı üzerindeki etkileşimine, baraj gölünün çeşitli şekilde kullanımının göldeki olumlu ve olumsuz etkileri ayrıntılı olarak incelenmeli ve göl yönetim planı çıkartılmalıdır.

2-MENZELET BARAJ GÖLÜ

        Menzelet baraj gölü : 1950 hm3 (hektometreküp) su hacmine sahiptir. Bariz kirlilik yoktur. Balıkçılık bakımından Sır barajı gölü kadar verimli olmamasına karşın ticari olarak Yayın balığı (Silurus glanis ) ve Sazan balığı (Cyprinidae) ve  Tatlı su kefali-Ak balık (Leuciscus sp.) türleri ile Capoeta familyası (Siraz-Pullu-Çapar-İn balığı) balıkları avlanmaktadır. Ayrıca baraj gölünde gümüş balığı da (Chalcalburnus sellal)  bulunmaktadır.

3-KARTALKAYA BARAJ GÖLÜ

        Kartalkaya   baraj gölü : 2323  hm3 (hektometreküp) su hacmine sahiptir. İçme suyu olarak kullanılmaktadır, bariz bir kirletici olmamakla birlikte Pazarcık ilçesinin kıyısında olması nedeniyle kirlenme riski altındadır.

         Ekonomik  olarak üretilen balık miktarı ticari olarak az önemsenecek boyutta olmakla birlikte, sazan familyası  (Cyprinidae) ve  Tatlı su kefali-Ak balık (Leuciscus sp.) türleri ile Capoeta familyası (Siraz-Pullu-Çapar-İn balığı) balıkları baraj gölünde yaşamaktadır. Ayrıca gümüş balığı da (Chalcalburnus sellal) bulunmaktadır.

         -Baraj gölünün kirlenme düzeyi ile ilgili herhangi bir çalışma bu güne kadar yapılmamıştır. Ancak, yerleşim yeri atıkları ve ilçede bulunan sanayi atıklarının göle karışması halinde kirlilik oluşturabilir. Gölün kirlilik düzeyinin belirlenmesi açısından araştırılması gerekir.

4-ASLANTAŞ BARAJ GÖLÜ

        Aslantaş baraj gölü : 2621 hm3 (hektometreküp). Baraj gölünün su aynası kurak mevsimlerde ve özellikle yazın oldukça küçülmektedir.

        Ekonomik  olarak üretilen balık miktarı ticari olarak önemsenecek boyuttadır. Gölde başta Yayın balığı (Silurus glanis) olmak üzere Sazan familyası  (Cyprinidae) üyeleri ve  Tatlı su kefali-Ak balık (Leuciscus sp.) türleri ile Capoeta familyası (Siraz-Pullu-Çapar-İn balığı) ve gümüş balığı (Chalcalburnus sellal)  baraj gölünde yaşamaktadır.

        Baraj gölünün kirlenme düzeyi ile ilgili herhangi bir çalışma bu güne kadar yapılmamıştır. Ancak, yerleşim yeri atıklarının göle karışması halinde kirlilik oluşturabilir. Gölün kirlilik düzeyinin belirlenmesi açısından araştırılması gerekir.

5-BERKE BARAJ GÖLÜ

        Berke baraj gölü: 427 milyon m3 (metreküp) su hacmine sahiptir. Bariz kirlilik yoktur.

      Gölde su tutulması devam etmekte olduğundan kiralama işlemi  yapılmamıştır. Bu nedenle baraj gölü henüz ticari balık avcılığına da  açılmamıştır.

6-SU ÇATI BARAJ GÖLÜ

        Göl su yüzey alanı oldukça küçüktür. Ticari balıkçılık faaliyeti gölde yoktur.

7-AYVALI BARAJ GÖLÜ

        Baraj gölünün inşası devam etmektedir.

 *İLİMİZİN ÖNEMLİ AKARSULARI

-Körsulu çayı

-Göksu çayı

-Ceyhan nehri

-Aksu çayı

-Fırnız çayı

-Hurman çayı

-Söğütlü çayı

-Kömür çayı

-Tekir çayı

*SULARIMIZDA (GÖL ve AKARSU) SPORTİF OLARAK (OLTA) AVCILIĞI YAPILAN BALIK TÜRLERİ

            -Onchorinchus mykiss (Gökkuşağı Alabalığı)

-Salmo trutta macrostigma (Doğal Alabalık)

-Capoeta barroisi (Siraz balığı-Karabalık)

-Cyprinus carpio (Sazan balığı)

-Barbus sp. (Bıyıklı balık)

-Silurus glanis  (Yayın balığı)

-Clarias lazera (Karayayın balığı)

-Anguilla anguilla (Yılan balığı) -Nadiren

-Chalcalburnus sp.(Gümüş balığı/Çupra balığı)

-Leuciscus cephalus (Tatlı su kefali)

-Hemigrammocapoeta nasus culiciphage

-Nemacheilus tschaiyssuensis (Çöpçü balığı)

-Aphanius cypris (Dişli sazancık)

*KAHRAMANMARAŞ İLİ BALIK AVCILIĞI İLE GEÇİMİNİ SAĞLAYAN AİLELER VE TEKNE SAYILARI

*KAHRAMANMARAŞ İLİ BALIKÇI TEKNELERİ SAYISI

*KAHRAMANMARAŞ İLİMİZDE YAPILMIŞ, YAPIMI DEVAM EDEN, PROJELENDİRİLMİŞ BARAJLARIN DURUMU ve ÜZERİNDE BULUNAN SU KAYNAKLARI