NE-NASIL YAPILIR
SUNİ TOHUMLAMA TEŞVİĞİ
1- Tohumlama payeti
2- Tohumlama Makbuzu
DAMIZLIK HAYVAN DESTEKLEME TEŞVİĞİ
1- Dilekçe
2- Hayvanların Saf Irk Sertifikası
3- Fatura
4- Çiftlik Geliştirme Planı
HAYVAN VE HAYVAN MADDELERİ SEVKİ (ARI DAHİL)
1- Menşe Şahadetnamesi
2- Maliye’den 7.60 YTL’ lik Damga Pulu Vergisi alındı makbuzu
3- Canlı Hayvanların Şap aşısı ve kulak küpesi kayıtları
4- Hayvanların Sağlık Muayenesi
5- Aracın Dezenfeksiyonu
6- Arı sevki için Bal Üretici Ruhsatı
7- Hayvan Maddesi sevki için Mezbaha Sorumlu Vet.Hekimince düzenlenen Hayvan Maddesi Raporu
BAL ÜRETİCİ RUHSATI
1- Arıcı Belgesi
2- Üye olduğu birlik veya köy muhtarınca arıcılık yaptığını gösterir imzalı yazı (Kovan Sayısı ve Yıllık üretim miktarı yazılı olacak)
3- İkametgah Belgesi (Fotoğraflı)
4- Nüfus Cüzdan Fotokopisi
5- Kovanların yerinde tespiti
6- Dilekçe
SIĞIR CİNSİ HAYVANLARIN KAYIT VE TESCİL İŞLEMLERİ
1- İşletme Kayıt ve Tescil Müracaat formu
2- Her büyükbaş hayvan için kayıt ve tescil formu
3- Buzağı doğum bildirim formu
4- Sığır cinsi hayvanların ölüm bildirim formu
5- Pasaport ve İşletme tescil istem formu
SERBEST KLİNİK RUHSATLANDIRILMASI
1- Dilekçe
2- Muayenehaneye ait kroki
3- Veteriner hekimler odası üye kayıt belgesi
4- 6 adet vesikalık fotoğraf
5- Nüfus Cüzdanı Sureti
6- İkametgah İlmuhaberi
7- Yerinde tutanak
8- Noter tasdikli diploma veya mezuniyet belgesi
EV VE SÜS HAYVANLARI SATIŞ YERİ RUHSATI
1- Dilekçe
2- İçme suyu raporu
3- İşyeri krokisi
4- İkametgah ilmuhaberi
5- Nüfus Cüzdan sureti
6- Veteriner Hekim Sözleşmesi (Noterden)
HAYVAN PAZARI RUHSATLANDIRILMASI
1- Beyanname
2- Belediye İmar Müdürlüğünce tasdik edilmiş 1/500 veya 1/1000 ölçekli plan
3- Detaylı teknik resim kurallarına göre hazırlanmış proje
4- Su kullanım belgesi
5- Atıklarla ilgili proje ve açıklama raporu
SÜT DESTEKLEMESİ
Üretmiş olduğu sütü Gıda sicili ve çalışma izni olan işletmelere satan üreticilere destekleme ödemesi aşağıdaki esaslara göre yapılır:
1- Fatura ve müstahsil makbuzları ile birlikte müracaat eden çiftçinin adı, soyadı, T.C.Kimlik Numarası ve adresi veya Süt işleme tesisinin adı ve adresini içeren üretici bilgilerine ilişkin icmaller İl/İlçe Müdürlüklerince yapılarak ilgili banka şubesine gönderilir.
2- Ödemeye esas belgeler aylık dönemler itibariyle düzenlenir.
3- Süt desteklemesi sadece çiğ süt üreten gerçek ve tüzel kişilere yapılır.
4- Süt destekleme kapsamına alınan süt işleme tesisleri aldıkları süt miktarını İl/İlçe Müdürlüklerine bildirmek zorunda olup, 3 ay içerisinde verisi gelmeyen işletmelerin (mevsimlik çalışan işletmeler hariç) kod numaraları iptal edilir.
5- Süt üreticileri, kooperatiflerine, kamu önderliğinde faaliyet gösteren birliklere işleme tesislerine teslim ettikleri sütler için, kooperatif/birliklerin düzenledikleri ve mahalli tarım teşkilatınca onaylanmış fatura ve her bir ortağın teslim ettiği süt miktarını gösteren icmal cetvelleri esas alınır.
6- Soy kütüğüne kayıtlı işletmeler ile diğer işletmelerin icmalleri ayrı yapılır.
NE YAPMALIYIZ
1- Hayvanım öldü ağzından ,burnundan kan geldi ne yapmamız gerekiyor ?
CEVAP : Bu durumda hayvan sahibine kesinlikle ölen hayvana dokunmamasını, hemen Hayvan Sağlığı Şube Müdürlüğüne haber verilmesi gerektiğini belirtmeniz gerekiyor.Şüphelenilen hastalık ANTHRAX(ŞARBON).
2- Hayvanımın ağzında yaralar var salyalar akıyor ne yapmalıyım ?
CEVAP : Hayvanda salgın bir hastalık vardır hemen Hayvan Sağlığı Şube Müdürlüğünü ara.
3- Sığırlarımız ne zaman aşılanacak ?
CEVAP : Sığırlara İlkbaharda(Mart ,Nisan) ,ve sonbaharda( Eylül ,Ekim) olmak üzere 2 (İki) defa ŞAP Aşılaması yapılır.
4- Hayvanlara küpe ne zaman takılacak ?
CEVAP : Küpeleme işlemleri Şap aşılama kampanyasında takılır.2006 Yılından itibaren sadece yeni doğan buzağılara küpe takılarak kayıt-tescil yapılacaktır.
5-Koyun-Keçilerimiz yavru atıyor ne yapmalıyız ?
CEVAP : Hay.Sağ.Şube Müdürlüğüne başvurmalarını eğer Brucella hastalığından şüpheleniyorsa yavru atan hayvanlardan kan alınarak tahlilinin yapılacağının bildirilmesi.
6-Brucella Hastalığı nedir ?
CEVAP : Halk arasında mal hastalığı olarak bilinen Brucella Hayvandan insana geçen (ZOONOZ ) bir hastalıktır. Bulaşma yolları Hastalıklı hayvanların Sütünden ve sütten yapılan ürünlerden (Yoğurt,peynir,dondurma vs.),yavru atan hayvanların atıklarını çıplak elle dokunmak , hayvanın doğumunda yardım etmek.
7- Beni köpek ısırdı ne yapmalıyım ?
CEVAP : En yakın Sağlık kuruluşuna müracaat ederek kuduz aşısı yaptırmalı , ısıran hayvan gözetim altında tutulmalıdır. Isırık vakalarında müşahade süresi 10 (on )gündür bu süre sonunda sağlıklı görünen hayvanlara Veteriner Hekimce Kuduz olmadığına dair rapor düzenleyerek ilgili Sağlık kuruluşa bildirir.Eğer ısıran hayvan kızgınlıkla öldürülür,atılır veya kaybedilirse aşılama süresi uzayacaktır.
8- Süt, Buzağı ve suni tohumlama teşviği almak için ne yapmalıyız ?
CEVAP : Hayvanlarımızın program dahilindeki aşılarını uygulatmanız, küpeleme ve kayıt işlemlerinizi yaptırmanız gerekmektedir.Çünkü Tarım İl-İlçe Müdürlüklerinde belge düzenlenirken yapılan aşılama kayıtlarına bakılmaktadır.
9- İşletmeme yeni bir hayvan aldım veya sattığımda ne yapmalıyım ?
CEVAP : Tarım İl-İlçe Müdürlüklerine gidilerek aldığınız hayvanın pasaportunu kendi üzerinize aldıracak,sattığınız hayvanın pasaportunun kendinde kalan kısmınıda Tarım İl-İlçe Müdürlüğüne götürerek üzerinizden düşüttüreceksiniz.
10- Şap aşısının Hayvanlarımıza zararı var mı ,yavru attırır mı ?
CEVAP : Şap aşısı hayvanlarınıza zarar vermez ancak bütün aşılar uygulandıktan sonra bir,iki gün hafif yollu ateş yapabilir.Aşı yaptırılmadığı takdirde hayvanların ölüme kadar varan rahatsızlıklar göstereceği bilinmelidir.Şap aşısının yavru attırmak gibi bir yan etkisi toktur. Buna rağmen doğumuna yirmi gün kala gebe sığırlar aşılamadan muaf tutulmaktadır.
11- Kedi ve Köpeklerin Kuduz aşılaması ne zaman yapılır ?
CEVAP : Köpekler 3 aydan büyük, kediler ise 6 aydan büyük olmak şartıyla yılda bir kez aşılanmalıdır.
12- Koyun ve Keçilerde Enteretoxemi (çelerme )hastalığına karşı ne zaman aşı yaptırmalıyız ?
CEVAP : Halk arasında çelerme olarak bilinen hastalığa karşı Koyun ve Keçiler yavruları ile birlikte, İlkbaharda yeşil ota girmeden ve Yazın anız zamanı başlamadan önce yılda iki kez aşılanmalıdır.
13-ArIcIlIk yapIyorum ne gibi yükümlülüklerim var ?
CEVAP : Tarım İl –İlçe Müdürlüklerine giderek Bal Üreticisi Ruhsatı almanız gerekmektedir.
14-KurbanlIk HayvanlarImIzI sevk ettirmemiz için ne yapmalIyIz ?
CEVAP :Kurbanlık küçükbaş hayvanlarınızı Kurban Bayramına bir ay kala şap hastalığına karşı aşılatmanız gerekmektedir.
15-Bizim köye hastalık kordonu koymuşlar hayvanlarımızı köyden çıkarırsak ne olur ?
CEVAP : 3285 sayılı Hayvan Sağlığı Zabıtası Kanununun ilgili maddesine göre dört bin yüzonyedi YTL ceza verilir ve sevk eden aracınızda üç ay ilgili kurumca bağlanır.
16-Küpe neden taktırıyoruz taktırmasak ne olur ?
CEVAP : Hayvanlarınıza küpe Hayvan hareketlerinin ve hayvan hastalıklarının daha etkin kontrolünü sağlamak,sağlık ,ıslah,istatistik ve destekleme ödemeleri kayıtlarının daha düzenli tutulması ,hırsızlıkları önlemek için takılmaktadır. Hayvanlarınızı küpeletmezseniz hayvanlarınızı satarken,her hangi bir yere sevk ederken zorluk çekersiniz küpesiz hayvana Muhtarınız Menşe şahadetnamesi kesemez hayvanınızı köyden çıkaramazsınız.
18- KOMŞUNUN ahırINda hastalık çıkmış ne yapmalıyız ?
CEVAP : Komşunun ahırına girmeyin ,komşuya fazla yaklaşmayın çünkü mikroplar kişinin ayakkabısıyla ,eliyle,kıyafetleriyle size bulaşabilir,sizde taşıdığınız mikropları hayvanlarınıza bulaştırabilirsiniz.
Kurbanlık Alırken Nelere Dikkat Etmeliyiz
Halkımızın önümüzdeki kurban bayramında kurban satın alırken ilk dikkat edeceği husus, satın alınacak hayvanın sağlıklı olmasıdır. Bu konuda yanılmamaları için ise, yapılacak işlem kurbanlıkların Veteriner Hekim kontrolleri olan Kurban Hayvan pazarlarında alınmasıdır.Hayvanların hareket sırasında bulunması zorunlu belgeler mutlaka ilgili kurumlardan alınmalıdır.Hayvanların hareketi esnasında menşei şehadetnamesi veya Veteriner Sağlık Raporu beraberinde bulundurulmalıdır.
Menşei Şehadetnamesi köylerde Muhtarlardan, belediyelerde ise Belediye Başkanlıklarından alınır.Küçük ve Büyükbaş hayvanların hareket etmeden önce ilgili kuruma müraacat edilerek menşei şehadetnamesi alınır. Daha sonra eğer sığır cinsi büyükbaş hayvan hareket edecek ise mutlaka pasaport (kimlik belgesi) hayvanın beraberinde bulunmalıdır. Büyük( sığır) ve küçükbaş(koyun ve keçi) hayvanların en az 15 gün evvelinden şap aşısı ile aşılanması gerekmektedir.Eğer hayvanlar İlçe içerisinde hareket edecek ise sadece menşei şahadetnamesi, ilçe dışına çıkacak ise İl ve İlçe tarım müdürlüklerine müraacat edilerek Veteriner Sağlık Raporu alınarak hareket edilmelidir.
ilk başta kasaplık hayvanların dış görünüşlerine bakılması gerekmektedir. Bu sırada hayvanların genel durumları, besi performansı, hastalık belirtileri ve anormallikler gözlenebilir. Örneğin kurbanlık alımında hayvanlardaki, davranış, yürüyüş, yapı, şekil, solunum anormallikleri, duruş bozuklukları, anormal renk, koku ve yine önemli yapısal değişiklikler eklemlerde şişkinlik, göbek şişkinlikleri, çene altında şişlik, şişmiş karın, doğal vücut deliklerinden anormal akıntılar (burun akıntısı, genital organlar, kanlı ishal) büyümüş ve duyarlı meme dokusu gibi belirtiler dikkate alınmalıdır.
Kesim Öncesi Nelere Dikkat Edilmeli
Satın alınan sağlıklı kurbanlıklara kesim gününe kadar gösterilecek iyi bakım ve davranış ile iyi barınak koşullarının sağlanması bir diğer önemli konudur. Bu aşamada hayvanlar kesim öncesinde sakin bırakılmalı, yorulmamalı ve kötü davranışlardan kaçınılmalıdır. Bugün herkes az yada çok bilgi sahibidir ki sağlıklı hayvanlardan elde edilen etlerin tüketilmesi sadece halk sağlığının korunması açısından önemli olmayıp, hayvan sağlığının korunması ve aynı zamanda tüketime sunulan etin üstün kalite niteliklerine sahip bir gıda maddesi olması açısından da büyük önem taşımaktadır.
Ayrıca hayvanlara kesimden önceki 12 saat süresince yem verilmemeli, içebildikleri kadar su verilmelidir. Çünkü kasaplık hayvanların işkembelerinin dolu olarak kesilmesi ile, iç organların çıkartılması aşamasında dolgun olan işkembe ve bağırsakların parçalanması sonucu karkasın mikroplarla bulaşmasına neden olunabilir.
Kurbanlıkların Kesimi
Kurbanlık olarak alınan kasaplık hayvanların kesim işlemlerinin asgari teknik ve hijyenik koşullara sahip mezbahalarda tekniğine uygun olarak yapılması ve etlerin veteriner hekim kontrollerinden geçirilmesi en uygun yoldur.Yapılan araştırmalarda, kasaplık hayvanların karkaslarının yada etlerinin çeşitli yollarla mikroorganizmalarla bulaştığı tespit edilmiştir. Et ve et ürünlerinin neden olduğu gıda zehirlenmesi olgularının yaklaşık % 10’unun kesim öncesi hayvanların hasta olmalarından ileri geldiği, diğer % 90’nında kesim sonrası işlemler sırasında (derinin yüzülmesi, alet ve ekipmanlar, atmosfer, parçalama, depolama vb.) kaynaklanmaktadır. Hayvanlara uygulanacak kesim yöntemleri ve kesim sırasında kullanılan alet ve ekipmanlar ile kesimi yapan kişilerin bu konuda yeterli beceriye sahip olmaları da önemli noktaları oluşturmaktadır.
Kesim sırasında dikkat edilmesi gereken diğer bir faktör de, kesim işleminden sonra kanın iyi akıtılmasıdır. Yeterince kanı akıtılmamış olan hayvanların etlerinin daha kanlı bir görünümde olabileceği gibi kanın mikroorganizmalar için iyi bir üreme ortamı olmasından dolayı da etin çabuk bozulması ve muhafaza süresinin kısalmasına neden olacaktır. Bu nedenle kasaplık hayvanların kanlarının akıtılması için yeterli süre bekletilmelidir.
Mezbaha şartlarının uygulanamadığı kırsal alanlarda ise kesimin, ehil kasaplar tarafından yapılması gerekmektedir. Hayvanın kesildikten hemen sonra askıya alınması ve kanın yeterince akıtılması, akan kanın ise, bir çukurda toplanması yada mümkünse kanalizasyon giderine gönderilmesi sağlanmalıdır.
Kanın iyi akıtılmasından sonra büyük ve küçük baş kasaplık hayvanların ayakları ve kafaları ayrılmalı, baş ayrıldıktan sonra kesim yerinin tüy, kıl ve diğer kirleticilerle bulaşması önlenmelidir. Baş, ayrıca yenmesi uygun olmayan kulak, deri ve varsa boynuzları uzaklaştırıldıktan sonra temiz bir suyla yıkanmalı ve yerle temas etmeden temiz bir yere alınmalıdır.
Kesim ve yüzüm sonrası
Derinin yüzülmesi işlemi de karkasın bulaşması açısından önem taşımaktadır. Bu nedenle deri yüzülürken önce deri üzerinde yapılması gerekli olan kesitler yapılır ve küt ağızlı bir bıçakla yüzüm işlemi yukarıdan aşağıya doğru yapılmalıdır. Bu işlem sırasında olabildiğince etin elle ve bıçakla bulaşmasından kaçınılmalıdır.
Kesimden sonra iç organlar mümkün olduğunca kısa sürede (20-30 dak) içerisinde çıkartılmalıdır. Ayrıca çıkarılan iç organların içerikleri ile yenilmeyen kısımlar uygun poşetlere alınarak ağızları iyice bağlandıktan sonra kısa sürede yerleşim yerlerinden uzaklaştırılmalıdır. Bu işlemler mümkün değilse, derin kazılan çukurlar (2 metre) içerisine toplandıktan sonra üzerlerine sönmemiş kireç döküldükten sonra iyice kapatılarak, köpek ve diğer hayvanların bunlara ulaşıp, ortaya çıkarılmaları önlenmelidir. Ayrıca kesimden sonra hayvanların etlerinde yada iç organlarında şüpheli durum söz konusu olduğunda hiçbir doku tüketilmeden il ve ilçe tarım müdürlüklerinde görevli veteriner hekime gösterilmelidir.
Diğer önemli bir konu da kesilen kurbanlık hayvanların kaslarının olgunlaşmasıdır. Hayvanlar kesildikten hemen sonra kaslardaki hayati fonksiyonları aniden durmaz, bir süre daha devam etmektedir. Bu süre içerisinde de kaslarda çeşitli biyokimyasal ve biyofiziksel değişiklikler oluşur ki, biz bunların hepsine birden kesim sonrası değişiklikler diyoruz. Kesim sonrası değişikliklerin tam olarak şekillenmesi ile kaslar üstün kaliteli ete dönüşür ve kolay çiğnenebilir ve pişebilir. Bu nedenle kesilmiş olan kasaplık hayvanların gövde etleri, en kısa süre içerisinde 4°C’de 24 saat muhafazaya alınarak merkezi ısısı düşürülmelidir. Bu şekilde muhafaza edilen etler daha sonra parçalanarak soğukta muhafaza edilmelidir. Kesildikten sonra bekletilmeyen karkaslarda kasların ete dönüşümü uygun olmadığından et kalitesinin düşmesine bağlı olarak lezzet ve çiğnenebilme özelliği de oluşmaz.
Derilerin Muhafazası ve Tuzlanması
Kuş gözü tabir edilen,mercimek veya iri bulgur büyüklüğünde,temiz kuru ve mümkünse kaya tuzu kökenli tuz kullanılmalı,ince sofra veya yemek tuzu kullanılmamalıdır.Koyun derileri için deri ağırlığının yarısı örneğin 4 kg.lık deriye 2 kg.tuz,sığır derilerine ise1/3 kadar yani 18 kg.lık deriye 6 kg.tuz ile ovalayarak kaplanması gerekmektedir.Böylece mikropların derileri kokuşturup,eritip çürümesine engel oluruz.
Sonuç
Sonuç olarak kurban bayramlarında, gerek halk sağlığının korunması ve gerekse ekonomik kayıpların önlenmesi açısından, kurbanlık hayvanların sağlıklı hayvanlardan seçilmesi gerektiği gibi bu hayvanların kesimlerinin, veteriner hekim kontrollerinin yapıldığı asgari hijyenik ve teknik şartlara sahip mezbahalarda yada Belediyelerin tespit ettiği kesim yerlerinde yapılması en uygun yol olacaktır.