KOOPERATİFÇİLİK

KOOPERATİFİN TANIMI VE TABİ OLDUĞU KANUNLAR :

         Kooperatifler 24.04.1969 tarihinde çıkarılan 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu’na tabidir. Bu kanun 06.10.1988 tarihinde 3476 Sayılı Kanunla tadil edilmiştir. Kooperatifler Kanunu’na göre “Tüzel kişiliğe haiz olmak üzere ortakların belirli ekonomik menfaatlerini ve özellikle meslek ve geçimlerine ait ihtiyaçlarını karşılıklı yardım, dayanışma ve kefalet suretiyle sağlayıp korumak amacıyla gerçek ve kamu tüzel kişileri ile özel idareler, belediyeler, köyler, cemiyetler ve dernekler tarafından kurulan değişir ortaklı ve değişir sermayeli teşekküllere kooperatif denir.”

KOOPERATİFLERDE AMAÇ  :

         1163 Sayılı Kooperatifler Kanununa göre kurulan kooperatiflerde amaç üç ana başlık altında toplanabilir. Bunlar;

         1-Ortakların her türlü bitkisel, hayvancılık, ormancılık konularındaki istihsalini geliştirmek ve ihtiyaçları ile ilgili temin, tedarik, işletme, pazarlama, değerlendirme faaliyetlerinde bulunmak.

         2-Ortakların ekonomik ve sosyal yönden gelişmelerine yardımcı olmak, iş sahası temin etmek.

         3-Ortakların ekonomik gücünü artırmak için tabii kaynaklardan faydalanmak, el ve ev sanatları ile tarımsal sanayinin gelişmesini sağlayıcı tedbirler almak.

KOOPERATİFLERDE KURULUŞ İŞLEMLERİ:

         Kooperatif kurmak için kooperatifin çalışma bölgesinde ikamet eden birbirleriyle üçüncü dereceye kadar akraba olmayan en az 7 kişinin kooperatif kurma talebini içerir dilekçeyi Tarım İl Müdürlüğüne vermeleri gerekir. Dilekçenin verilmesine müteakip, Tarım İl Müdürlüğü teknik elemanlarınca kooperatif kurulacak yerleşim yerlerinin arazi durumu, eğitim durumu, sosyal yapısı, ekonomik yapısı ve tarımsal potansiyeli ile ilgili kuruluş etüt raporu hazırlanır. Hazırlanacak rapor neticesinde kooperatif kurulmasında bir sakınca yoksa Bakanlıktan 7 adet anasözleşme talebinde bulunulur. Kurucu üyelerden kuruluş esnasında çiftçilik belgesi, ikametgah ilmuhaberi, nüfus cüzdan fotokopisi ve soyadı aynı olanlar nüfus kayıt örnekleri istenir. Ayrıca kurucu üyelerin taahhüt ettikleri sermaye tutarının en az 1 / 4 ‘ünü peşin ödemiş olmaları şartı aranır. Bu şartların yerine getirilmesiyle anasözleşmeler kurucu üyeler tarafından imzalandıktan sonra onay için notere gönderilir. Noter tarafından onaylanan anasözleşmeler tescil ve ilan için kooperatifin bulunduğu yerdeki ticaret sicili memurluğuna tescil ve ilana gönderilir. Tescil ve ilana müteakip kooperatif tüzel kişilik kazanır ve kuruluş tamamlanır.

ORTAKLIĞA GİRME ŞARTLARI :

         Aşağıdaki şartlara haiz ve bu şartları yerine getiren medeni haklarını kullanma yeterliliğine sahip gerçek kişilerle kamu tüzel kişileri kooperatife ortak olabilir.

         1-Türk vatandaşı olmak.

         2-Kooperatifin çalışma bölgesi içinde ortak olduğu tarihten evvel en az bir yıldan beri fiilen ve halen ikamet etmiş olmak (tüzel kişilerde bu şart aranmaz).

         3-Aynı bölgede aynı amaçlı başka bir kooperatife ortak olmamak.

         4-Kooperatifin çalışma konularına giren konularda ticaret ve komisyonculuk yapmamak.

         5-Kuruluşta anasözleşmeyi imzalamış olmak veya sonradan kooperatife girişte anasözleşme hükümlerini bütün hak ve ödevleri ile birlikte kabul ettiğine dair bir ortaklık dilekçesi vermiş olmak.

TARIMSAL AMAÇLI KOOPERATİF TÜRLERİ

VE KOOPERATİFLER VASITASIYLA UYGULANAN PROJELER:

         1163 Sayılı Kooperatifler Kanunu’na göre dört çeşit tarımsal amaçlı kooperatif kurulmaktadır. Bunlar;

         1-Tarımsal Kalkınma Kooperatifleri

         2-Sulama Kooperatifleri

         3-Su Ürünleri Kooperatifleri

         4-Pancar Ekicileri Kooperatifleri

         Bu kooperatiflerden tarımsal kalkınma kooperatifleri aracılığı Bakanlığın tip projelerinden birtakım projeler uygulanmaktadır. Bu projeler;

         -Ortaklar Mülkiyetinde 200 Baş (100 Aile x 2 Baş) Süt Sığırcılığı Projesi

         -Ortaklar Mülkiyetinde 200 Baş (50 Aile x 4 Baş) Damızlık Sığır Yetiştiriciliği Projesi

         -Ortaklar Mülkiyetinde 200 Baş (50 Aile x 6 Baş) Damızlık Sığır Yetiştiriciliği Projesi

         -Ortaklar Mülkiyetinde 240 Baş (40 Aile x 6 Baş) Damızlık Sığır Yetiştiriciliği Projesi

         -Ortaklar Mülkiyetinde 300 Baş (30 Aile x 10 Baş) Merkezi Süt Sağım Üniteli Damızlık Sığır Yetiştiriciliği Projesi

         -Ortaklar Mülkiyetinde 2500 Baş (50 Aile x 50 Baş Koyun + 2 Koç) Damızlık Koyun Yetiştiriciliği Projesi

         -Ortaklar Mülkiyetinde 1000 Baş (50 Aile x 10 Baş + 2 Devre) Besicilik Projesi

         -Ortaklar Mülkiyetinde 500 m² alanlı (Cam, Cam+Plastik ve Yay Çatılı Plastik)  seracılık Projesi

         - Ortaklar Mülkiyetinde 1000 Kovan (50 Aile x 20 Kovan) Arıcılık Projesi

KOOPERATİF ORGANLARI   :     

         1-Genel Kurul : Genel kurul bütün organları temsil eden en yetkili organdır. Genel kurul olağan ve gerektiğinde olağanüstü olarak toplanır. Olağan toplantının her yıl hesap devresinin bitimine müteakip altı ay içerisinde ve en az yılda bir defa toplanması gerekir. Genel kurul anasözleşmede belirtilen şekil ve surette toplantıya çağrılır. Genel kurul toplantı tarihi, yeri ve gündemi toplantıdan en az 15 gün önce ilgili bakanlığa ve mülki idare amirliğine yazılı olarak bildirmek zorundadır. Genel kurulun gündemi toplantıdan en az 15 gün önceden ilan edilir ve ilanın yapıldığı tutanağa bağlanır. Genel kurulu toplantıya çağırmayan yönetim kurulunun cezai sorumluluğu vardır.

         2-Yönetim Kurulu: Yönetim kurulu, kanun ve anasözleşme hükümleri içinde kooperatifin faaliyetini yöneten ve onu temsil eden icra organıdır. Yönetim kurulu en az üç kişiden oluşur. Yönetim kurulu asil ve yedek üyelerinin kooperatif ortağı olması gerekir. Yönetim kurulu üyelerinde aşağıdaki şartlar aranır.

         a) Türk vatandaşı olmak.

         b) Aynı türde başka bir kooperatifin yönetim kurulu üyesi olmamak

         c) Türk Ceza Kanununun zimmet, ihtilas, irtikap, rüşvet, görevi suistimal, sahtekarlık, hırsızlık, dolandırıcılık, hileli iflas, emniyeti suistimal ve Devletin şahsiyetine karşı işlenen suçlara ilişkin hükümlerine veya bu kanuna göre mahkum olmamak,

         Yönetim kurulu üyeleri en fazla 4 yıl için seçilebilirler. Görev süresi sona eren yönetim kurulu üyeleri tekrar seçilebilirler. Yönetim kurulu üyeleri ayda en az bir defa toplanmak zorundadır.

         3-Denetleme Kurulu: Genel kurul adına kooperatifin bütün işlem ve hesaplarını tetkik eden organdır. Denetçilerde de yönetim kurulu üyelerinde aranan şartlar aranır. Denetçiler üç ayda bir ara denetim yapmak ve rapora bağlamak zorundadır. Denetçilerde en fazla 4 yıl için seçilebilirler. Denetçilerden bir tanesi kooperatif üyelerinden olmayabilir.   

KAHRAMANMARAŞ-İLÇELERE GÖRE KOOPERATİF DAĞILIMI
 

KAHRAMANMARAŞ İLİ  1994 YILINDAN İTİBAREN 

PROJE UYGULAYAN KOOPERATİFLER