T.C.
TARIM VE KÖYİŞLERİ BAKANLIĞI
Kahramanmaraş Tarım İl Müdürlüğü
ZEYTİN AĞAÇLARINDA KURUMALAR
(Verticillium dahliae)
2007
Son yıllarda artarak devam eden zeytin kurumalarına (Verticillium sp. Solgunluğu) karşı kimyasal yolla yapılacak bir tedbir bulunmayıp, ancak ilaçlama dışında aşağıda sıralanan “Kültürel” önlemler alınabilmektedir. Sağlıklı ağaçları korumak için;
1-Konukçuları:
Bu hastalığa hassas bitkiler; Pamuk, Kolza, Ayçiçeği, Domates, Patates, Patlıcan, Hıyar, Bamya, Yonca, Şeftali, Kiraz, Erik, Badem, Kayısı ve Bağ gibi bitkilerdir.
2-Dikim:
Yeni zeytinlik tesis edilirken temiz topraklar seçilmeli, temiz fidanlar kullanılmalıdır.
3-Yabancı Ot Temizliği:
Tesis edilmiş zeytinliklerde hastalık görülmeye başladığı zaman bazı kültürel tedbirler önerilebilir.
Bu hastalığa duyarlı olan bitkilerle ara ziraatı yapılmamalı ve bahçenin otlanmamasına özen gösterilmelidir.
4-Sürüm:
Sürümden kaçınmak gereklidir. Zira sürüm yoluyla hastalığın aynı bahçe içinde yayılması hızlanır. Hatta hastalık “Yavaş Solgunluk” belirtisi gösteren türden ise sürümle parçalanan köklerden hastalığın girmesi kolaylaştırılmış olur ve ağacı daha çabuk ölüme götürür. Bu yüzden yabancı otla mücadele herbisit kullanarak yapılmalıdır. Hiç sürüm yapmamak veya kışın sürüm yapmak hastalığın yayılmasını engellemede en iyi yol olarak görülmektedir.
Sürüm aletlerinin bulaşık olmamasına dikkat edilmelidir.
5-Hastalığı Azaltan Etken:
Bu hastalığın konukçusu olmayan bitkilerin (Buğdaygiller) araya ekilip, yeşilken toprağa karıştırılması hastalığın ilerlemesini azaltır.
6 -Kimyasal Gübre:
Hayvansal gübreler hastalığın gelişmesi için uygun bir ortam sağladığından bu tip gübreler yerine kimyasal kompoze gübreler kullanılmalı, ancak azotlu gübre kullanılırken normal dozun üzerine çıkmamaya özen gösterilmelidir.
7-Sulama:
Salma sulama yapılan zeytinliklerde sulama suyuyla hastalıklı toprak parçacıklarının da bir yerden bir yere taşınacağı açıktır. Bu yüzden damlama sulamaya yönelmek çok yaralı olacaktır. Eğer damlama sulama yapmaya imkan yoksa sulama çok dikkatli Sulama miktarı çok iyi ayarlanmalıdır. Çünkü mantar nemli ortamda iyi gelişir. Ancak mantarın gelişmesini engellemek için sulamadan büsbütün vazgeçmek ağacı daha da güçsüzleştirebilir. Bu yüzden ağaçlara normal bir gübreleme, sulama ve oldukça sert bir budama yapılması uygun olacaktır.
8-Budama:
Bir bahçede tek tür ağaçta, bazı dallar hastalık belirtileri gösteriyorsa, böyle dallar yaz ortasında kesilmeli ve hastalığı bulaştırmamaları için budama artıkları hemen yakılmalıdır. Hastalığın çoğalma tehlikesini azaltmak için budama aletleri Hypo’lu su ile (1 ölçek hypo + 4 ölçek su) dezenfekte edilmelidir.
9-Söküm:
Tamamen kurumuş ağaçlar sökülerek, kök çukurunda kireç söndürülmeli ve yazın toprak güneşlendirilmelidir.
Daha geniş bilgi için İl Müdürlüğümüz Bitki Koruma Şube Müdürlüğüne müracaat edilmesi gerekmektedir.
10-Verticilium İçin Son Yıllarda Kullanılan Etkili Bir Yöntem Brokoli
Yetiştirme
Verticilium için son senelerde brokkoli uygulaması denemeleri yapılmış ve olumlu sonuçlar alınmış durumdadır. Brokoliyi 6-7 adet/m2 olacak şekilde zeytinliğe dikmek gerekmektedir. Tacı hasat ettikten sonra kalan bitkiyi parçalayarak toprağa karıştırmak gerekir bunun için rotavatör kullanılabilmektedir. Bilim adamları tarafından brokkolinin yeşil aksamı çürürken çıkan enzimlerin Verticillium solgunluğunu durdurabilmeyi başardığı belirtilmektedir.