DÜNYA GIDA GÜNÜ
(16 Ekim)

               Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü 16 Ekim'i Dünya Gıda Günü olarak kabul etti. Dünya Gıda Günü 150’den fazla ülkede kutlanmaktadır. Dünya  Gıda Günü’nün amacı  ;
             * Dünya’nın her yerinde, açlığın sebepleri ve boyutuna insanların ilgisini uyandırmak ve bunun için ne yapabiliriz sorusuna cevap verebilmek.
             * Sivil toplum kuruluşları ve yardım kuruluşlarının hükümetleri gıda üretimi ve tarım tekniklerinin iyileştirilmesi doğrultusunda gayret sarf etmeleri yönünde uyarmak.
             * Uygun ve hayati önem taşıyan gıda teknolojilerinin gelişmekte olan ülkelere aktarılmasına yardımcı olmak ve teşvik etmek.
             * Gelişmekte olan ülkelerde kalıcı kırsal kalkınma programlarına yardımcı olmak ve teşvik etmek.
             * Gelişmekte olan ülkeler arasında teknik işbirliği ve bilgi alışverişini teşvik etmek.

           Bugün Dünya nüfusunun (6 milyar) %13,7’si (826 milyon) açlık sınırının ve 1,3 milyar insan da yoksulluk sınırının altında yaşamaktadır. Açlık sınırının altında yaşayanların 790 milyondan fazlası gelişmekte olan ülkelerde, 26 milyonu da gelişmiş ülkelerde yaşamaktadır.

          Dünya Gıda Günü her yıl farklı ana temalar çerçevesinde dünyada ve ülkemizde kutlanmaktadır. Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü FAO, 2007  yılı 16 Ekim Dünya Gıda Günü’nün ana temasını “ Gıda Hakkı” olarak belirledi. 2007 Dünya Gıda Günü temasının Gıda Hakkı olarak seçilmesi, Gıda Hakkının uluslararası toplum tarafından açlık ve yoksulluğun ortadan kaldırılması ve kalkınma sürecinin hızlandırılması ve derinleştirilmesi yönünde önemli bir insan hakkı olarak kabul edildiğinin açık bir göstergesidir.

        Gıda hakkı, bireyin yaşamı için gerekli yeterli ve güvenli gıdaya erişiminin sağlanması anlamına gelir ve en temel evrensel insanlık haklarından biridir. 1948 İnsan Hakları Evrensel Bildirisinde ilk defa gıda hakkı insan hakkı olarak yer almıştır. Daha sonra 1966 yılında kabul edilen Uluslararası Ekonomik, Sosyal ve Kültürel Haklar Sözleşmesinde (11. madde) yer almış ve günümüzde şartları üye ülkeler için bağlayıcı olan bu madde 156 devlet tarafından onaylanmıştır. Bu hakkın daha geniş yorumu ve tanımı Ekonomik, Sosyal ve Kültürel Haklar Komitesinin 12. Genel Yorumunda yer almaktadır. Gıda Hakkı Yönergesi, FAO Konseyi tarafından 2004 yılında kabul edilmiştir. Bu yönerge gıda hakkının uygulanabilmesi için atılması gereken somut adımların neler olduğu üzerine tavsiyeler sunmaktadır.

        Bu nedenle, gıda hakkı evrensel bir haktır. Kadın, erkek ve çocuk her insan her zaman kalite, miktar ve ihtiyaçları karşılayacak çeşitlilikte, zararlı maddeler barındırmayan ve kültürlerine uygun gıdaya ya da gıda üretimi için gerekli olan araçlara erişebilmelidir. İnsanlar gıda ihtiyaçlarını kendi kontrollerinin dışında, engelli, yaşlılık, ekonomik yetersizlikler, hastalık, felaket ya da ayrımcılık gibi durumlarda karşılayamadıkları zaman devlet tarafından gıda ihtiyaçları karşılanmalıdır. 

Bu tanım, açlık ve yetersiz beslenmenin sadece mevcut gıdanın eksikliğinden değil ama aynı zamanda yoksulluk, gelir dağılımında eşitsizlik, sağlık hizmetleri, eğitim, temiz su ve sıhhi yaşam koşullarına erişememe varsayımına da dayanmaktadır. Her insan hakkının birbiri ile bağlantılı olduğu da ayrıca kabul edilmektedir. Bu demektir ki gıda hakkı; eğitim hakkı, çalışma hakkı, sağlık hakkı, toplanma ve birlik hakkı gibi diğer insan haklarından ayrı tutulamaz. 

Gıda hakkı ulusal anayasa ve kanunlara gittikçe daha fazla entegre olmaktadır. Dünyanın çeşitli yerlerinde bu hakkın yada en azından bazı yönlerinin yasal olarak desteklendiğini ve tatbik edildiğini görmekteyiz. Ama  bazı alanlardaki ilerlemelere rağmen, İnsan Hakları Evrensel Bildirisinden 59 yıl sonra  bugün bile 854 milyon insan gıda hakkına  erişmeyi beklemektedir.

           Ülkemizde her yıl 16 Ekim günü gazete ve dergilerde konuya ilişkin yazılar yayınlanır. Radyo ve televizyonda konuşmalar yapılır. Okullarımızda beslenmenin, dengeli beslenmenin önemi ve gereği anlatılır.

            İlimizde Dünya Gıda Günü 2007 ‘’Gıda Hakkı ‘’ Ana Teması  çerçevesinde Yerel Radyoda konuşmalar yapıldı .Dünya gıda günü ile ilgili afişler okullara ve mahallelere asıldı.Tarım il Müdürlüğü İnternet sitesine konu ile ilgili metinler konuldu. Gıda Hakkı nın evrensel bir hak olduğu ve bu haktan herkesin faydalanması ve faydalandırılması gerektiği ve bunun önemi anlatıldı.

   Hazırlayan : Hülya BAŞDOĞAN (Mühendis)

   TARIM İL MÜDÜRLÜĞÜ  KONTROL ŞUBE MÜDÜRLÜĞÜ